Bu Yazıda
Antik çağda Akdeniz yalnızca ticaret gemilerinin dolaştığı bir deniz değildi. Aynı zamanda korsanların, savaşların ve büyük güç mücadelelerinin yaşandığı bir coğrafyaydı. Bu korsanlar arasında en ünlüleri Kilikya Korsanları olarak bilinen gruptu. MÖ 2. yüzyılın sonları ile MÖ 1. yüzyılda Doğu Akdeniz'de büyük bir güç haline gelen bu korsanlar, bir dönem Roma'nın tahıl arzını bile tehdit edecek kadar etkili oldular.
Kilikya Korsanları Nasıl Ortaya Çıktı?
Korsanlık Akdeniz'de her zaman vardı. Ancak MÖ 150 sonrasında durum değişti.
Seleukos Devleti'nin zayıflamasıyla birlikte Doğu Akdeniz'de deniz güvenliği çökmeye başladı. Aynı dönemde Roma'nın büyük çiftlikleri için yoğun köle ihtiyacı vardı.
Korsanlar:
- ticaret gemilerine saldırıyor,
- insanları kaçırıyor,
- köle olarak satıyor,
- fidye elde ediyordu.
Bu durum bazı Roma elitlerinin işine bile geliyordu.
Kilikya Neden Korsanların Üssü Oldu?
Dağlık Kilikya kıyıları korsanlar için ideal bir sığınaktı.
Özellikle:
- Coracesium (Alanya)
- Korykos
- Anemurium çevresi
- küçük koylar ve doğal limanlar
korsan faaliyetleri için uygun alanlar sağlıyordu.
Roma otoritesinin zayıf olduğu dönemlerde bu bölge korsanların merkezi haline geldi. Kilikya kıyılarındaki liman ağını anlamak için Aigeai: Kilikya'nın Liman, Donanma ve Şifa Kenti ile Tarsus'un Akdeniz Ticaretindeki Rolü yazıları birlikte okunabilir.
Köle Ticareti ve Delos
Korsanların en önemli gelir kaynaklarından biri köle ticaretiydi.
Ele geçirilen insanlar genellikle Ege'deki Delos Adası'na götürülüyordu.
Antik kaynaklara göre bazı günlerde on binlerce köle satışı gerçekleşiyordu.
Bu kölelerin önemli bölümü İtalya'daki büyük tarım işletmelerinde çalıştırılıyordu.
Julius Caesar'ın Kaçırılması
Kilikya korsanlarıyla ilgili en ünlü hikayelerden biri Julius Caesar'a aittir.
Genç Caesar korsanlar tarafından kaçırıldı.
Korsanlar fidye talep etti.
Ancak Caesar kendisinin daha değerli olduğunu söyleyerek fidyenin artırılmasını istedi.
Serbest bırakıldıktan sonra gemiler topladı, korsanları yakaladı ve söz verdiği gibi onları cezalandırdı.
Bu olay Roma tarihinde sıkça anlatılan hikayelerden biri haline geldi.
Mithridates ve Korsanlar
Pontus Kralı Mithridates VI ile Roma arasındaki savaşlar sırasında korsanlar daha da güçlendi.
Roma'nın Anadolu'daki savaşlarla meşgul olması korsanların hareket alanını genişletti.
Bazı kaynaklar korsanların Mithridates ile iş birliği yaptığını belirtmektedir.
Bu nedenle Roma artık korsanları yalnızca suçlu gruplar olarak değil, siyasi ve askeri tehdit olarak görmeye başladı.
Pompeius ve Korsanlara Karşı Büyük Sefer
MÖ 67 yılında Roma olağanüstü bir karar aldı.
Lex Gabinia adı verilen yasa ile Gnaeus Pompeius Magnus'a:
- 500 gemi,
- 20 lejyon,
- geniş mali kaynaklar,
- olağanüstü yetkiler
verildi.
Pompeius Akdeniz'i bölgelere ayırdı ve sistematik bir operasyon başlattı.
Korsanlar önce batı Akdeniz'den temizlendi, ardından Kilikya kıyılarına çekildi.
Coracesium Muharebesi
Korsanların son büyük direnişi Coracesium'da gerçekleşti.
Bugünkü Alanya yakınlarındaki bu kale ve liman sistemi korsanların en önemli üslerinden biriydi.
Pompeius burada kesin bir zafer kazandı.
Bu zafer korsanların siyasi gücünü sona erdirdi.
Korsanların Sonu
Pompeius yalnızca askeri yöntem kullanmadı.
Teslim olan korsanların önemli bölümünü:
- iç bölgelere yerleştirdi,
- çiftçi yaptı,
- yeni yerleşimlere gönderdi.
Bu politika korsanlığın yeniden ortaya çıkmasını büyük ölçüde engelledi.
Kilikya Tarihindeki Önemi
Kilikya Korsanları yalnızca suç örgütü değildi.
Onlar:
- Roma'nın yükselişini etkiledi,
- Pompeius'un kariyerini şekillendirdi,
- Akdeniz ticaretini değiştirdi,
- Doğu Akdeniz siyasetinde önemli rol oynadı.
Bugün Alanya'dan Yumurtalık'a kadar uzanan kıyı şeridinin tarihi anlaşılırken korsanlar önemli bir yere sahiptir. Bu deniz güvenliği meselesi, Roma Döneminde Kilikya'dan İhraç Edilen Ürünler, Kilikya, İpek Yolu ve Baharat Yolu ve Kıbrıs ve Kilikya Arasında Zeytinyağı Ticareti yazılarıyla birlikte daha geniş bir ekonomik bağlama oturur.
Sonuç
Kilikya Korsanları, Roma Cumhuriyeti'nin karşılaştığı en büyük deniz tehditlerinden biriydi. Ancak onların hikayesi aynı zamanda Akdeniz ticareti, köle ekonomisi ve Roma'nın bölgesel hakimiyet kurma sürecinin de hikayesidir. Bu nedenle korsanlar, Kilikya tarihinin ayrılmaz bir parçası olarak görülmelidir.
Kaynakça
- Jona Lendering, "Cilician Pirates", Livius.org
- Appian, Mithridatic Wars
- Plutarch, Life of Pompey
- Strabo, Geography
- Philip de Souza, Piracy in the Graeco-Roman World
- Ormerod, Piracy in the Ancient World
Konu Rehberi
Bu yazı, Kilikya Ticaret Yolları rehberiyle birlikte okunabilir.
Önceki ve Sonraki Yazı
Üreticiden Doğrudan Zeytinyağı ve Zeytin
Olea Cilicia’da zeytin ve zeytinyağı, Adana’daki üretici bahçesinden doğrudan sofraya ulaşır. Ürünleri inceleyebilir veya sipariş ve bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.