Bu Yazıda
Tarih boyunca Kilikya yalnızca verimli topraklarıyla değil, Asya ile Akdeniz arasındaki stratejik konumuyla da dikkat çekti. Çin'den gelen ipekler, Hindistan'dan gelen baharatlar ve Doğu Akdeniz limanları arasındaki ticaret ağları Kilikya kıyılarını önemli bir ekonomik merkez haline getirdi.
Kilikya Neden Stratejik Bir Bölgeydi?
Kilikya;
- Anadolu
- Suriye
- Mezopotamya
- Kıbrıs
- Mısır
arasındaki geçiş noktasında bulunuyordu.
Kilikya Kapıları üzerinden İç Anadolu'ya ulaşmak mümkündü.
Bu nedenle bölge hem kara hem deniz ticaretinin kesiştiği noktaya dönüştü.
İpek Yolu ve Akdeniz
Çin'den başlayan ticaret ağları Orta Asya üzerinden Mezopotamya ve Suriye'ye ulaşıyordu.
Buradan gelen mallar:
- Tarsus
- Aigeai
- Soloi
- Elaiussa Sebaste
- Korykos
gibi limanlardan Akdeniz dünyasına dağıtılıyordu.
Baharat Yolu ve Kilikya
Hindistan ve Arabistan'dan gelen:
- karabiber
- tarçın
- kakule
- tütsüler
önce Kızıldeniz ve Mısır'a ulaşıyor, ardından Doğu Akdeniz limanlarına taşınıyordu.
Kilikya bu ticaretin önemli aktarma merkezlerinden biri haline geldi.
LR1 Amforaları ve Kilikya İhracatı
Geç Antik Çağ'da Kilikya'nın ekonomik gücünü gösteren en önemli kanıtlardan biri LR1 amforalarıdır.
Bu amforalar:
- zeytinyağı
- şarap
- tarımsal ürünler
taşımak için kullanılıyordu.
Arkeolojik buluntular Kilikya üretimi amforaların:
- Kıbrıs'ta
- Mısır'da
- Levant kıyılarında
- Konstantinopolis'te
tespit edildiğini göstermektedir.
Zeytinyağı Ticareti
Kilikya'daki kırsal yerleşimler ve çiftlikler özellikle zeytinyağı üretiminde uzmanlaşmıştı.
Bugün bölgede bulunan:
- pres taşları
- amfora parçaları
- depo yapıları
antik dönemde yoğun bir üretim yapıldığını göstermektedir.
Bu üretim yalnızca yerel tüketim için değil ihracat için de gerçekleştiriliyordu.
Kilikya'nın Ekonomik Yükselişi
Araştırmalara göre Geç Antik Çağ'da Doğu Akdeniz'deki ekonomik canlanmanın temel nedenlerinden biri uluslararası ticaret ağlarının genişlemesidir.
Kilikya bu süreçte:
- üretim merkezi,
- depolama merkezi,
- liman bölgesi,
- dağıtım ağı
olarak görev yapmıştır.
Sonuç
Kilikya'nın zenginliği yalnızca tarımsal üretimden kaynaklanmıyordu. Bölge, İpek Yolu ve Baharat Yolu'nun Akdeniz'e açılan kapılarından biri olarak Roma ve Bizans dünyasının önemli ekonomik merkezlerinden biri haline gelmişti. Liman kentleri, amforaları ve zeytinyağı ticareti sayesinde Kilikya yüzyıllar boyunca Doğu Akdeniz ekonomisinde belirleyici rol oynadı.
Kaynakça
- Murat Durukan, "Antik Çağda İpek Yolu-Baharat Yolu ve Kilikia İlişkisi", Adalya XVIII, 2015.
- Murat Durukan, "Geç Antik Çağ'da Doğu Akdeniz'deki Ekonomik Gelişmenin Nedenleri: İpek Yolu ve Baharat Yolu'nun Rolü, LR1 Amphoraları ve Kilikia'daki Diğer Kanıtlar".
- Aydınoğlu, Ü. Kilikya'da Antik Tarımsal Üretim.
- Durugönül, S. Kilikya Arkeolojisi Çalışmaları.
Konu Rehberi
Bu yazı, Kilikya Ticaret Yolları rehberiyle birlikte okunabilir.
Önceki ve Sonraki Yazı
Üreticiden Doğrudan Zeytinyağı ve Zeytin
Olea Cilicia’da zeytin ve zeytinyağı, Adana’daki üretici bahçesinden doğrudan sofraya ulaşır. Ürünleri inceleyebilir veya sipariş ve bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.